Friday, December 30, 2005
Kosten immigratie voglens Flip de Kam
Natuurlijk staan daar vaak ook opbrengsten tegenover, maar lang niet altijd. Hoeveel een gemiddelde immigrant per saldo kost is dus onduidelijk (ik neem aan minder dan die 2 ton). Ik vraag me af wat de werkelijke gemiddelde kosten zijn, in contante waarde.
Thursday, December 22, 2005
De vooruitgang schrijdt voort
Dat is nou vooruitgang...
Sunday, December 18, 2005
HArlan Coben; The Innocent ***
Zoals gebruikelijk bok Harlan Coben begint The Innocent uitstekend: de hoofdpersoon, een brave borst die ooit wegens doodslag is veroordeeld (min of meer ten onrechte) krijgt een hoop onbegrijpelijke maar wel angstaanjagende voorvallen over zich heen. En daarna ook onrechtvaardigheid, die de lezer zelfs boos maakt. De spanning loopt hoog op.
Maar zoals eveneens gebruikelijk bij Coben wordt de plot wel erg vergezocht en ingewikkeld. Op een gegenven moment wordt een en ander zo onwaarschijnlijk dat ik dacht; het zal wel.... Coben gebruikt bovendien een wel erg onwaarschijnlijke kunstgreep: op een gegeven moment treedt een figuur op die een encyclopedische kennis heeft van alle streiptease-danseressen e.d. in verleden en heden in de VS. Dat is ongeloofwaardig, en ik het verhaal ook eigenlijk niet nodig.
En aan het het eind, als de eigenlijke booswichten zijn gedood of gepakt, weet Coben nog maar liefst drie grote verrassingen te presenteren die het verhaal rond maken, maar die de lezer toch niet echt ziet aankomen. Dat is knap, en de plot zit ook sterk in mekaar. En daaarnaast schrijft Coben goed: lichte, af en toe geestige, toon, geen onnodige stoere praat, als de emoties een rol moeten spelen, doet hij dat volkomen geloofwaardig.
maar de onwaarschijnlijkheid van de plot levert toch slechts drie sterren op.
The Bassarids
Ik kende het stuk niet, en in eerste instantie was het vooral nogal Richard Strauss-achtig. Gaandeweg begon de kracht van het stuk op ziczlf te staan. Het verhaal gaat om het conflict tussen de koning van Thebe, Pentheus, en de bevolking van die stad. Pentheus is een verstandige, ingetogen, zelfs kuise rationbalist, terwijl de bevolking achter de god Dionysos aanloopt. Het conflict wordt 'gewonnen" door Dionysos, maar wel zodanig dat deuidelijk is dat de nederlaag van Pentheus, uitlopend in zijn dood, een tragedie is.
Henze en de librettisten Auden en Kallman kiezen eigenlijk geen partij, en dat maakt de opera sterk. In de muziek wordt erg zwaar geleund op (inderdaad indrukwekkende) koorpartijen, en verder is niet alleen de invloed van Strauss maar vooral ook van Mahler te horen. De muziek is op zichzelf niet bijzonder meeslepend, maar in combinatie met de handeling op het toneel wel bijzonder effectief, vooral op het einde van het stuk. Vooral de breedte van het spectrum dat Henze gebruikt is indrukwekkend: harde fortissimo's, maar ook zachte a capella stukken voor een of twee stemmen, min of meer lyrische passages versus zeer "hoekig" gezongen stukken, enzovoort. Ik zat ademloos te kijken, maar vooral ook te luisteren. In de boeken wordt Henzes muziek "neoklassiek" genoemd, maar ik zou het liever "neolaatromatisch": noemen.
Voorzover ik kon horen (ik kende het stuk niet, dus ik kon niet vergelijken) was de opvoering zeker adequaat, met glansrollen voor het koor en voor de Amerikaan Tom Randle die Dionysos voor zijn rekening nam.
Regisseurs van opera's willen nog wel eens met opvoeringen komen die vooral moeten laten zien hoe briljant ze zelf wel niet zijn, en niet bijdragen aan het stuk zelf. Daar was in dit geval geen sprake van. Regisseur Peter Stein had een buitengewoon effectieve regie in mekaar gedraaid. Daarin werd overvloedig gebruik gemaakt van vuur en vlammen (onder andere bij het in brandsteken van het paleis van Pentheus.) Misschien dat doordaaor de luchtverversing in de zaal op groere capaciteit moest draaien dan normaal. In ieder geval was die duidelijk en hinderlijk te horen bij de zachte passages. Eerder is die luchtverversing me nooit opgevallen in het muziektheater.
Saturday, December 17, 2005
Wouter Bos
Hij haalde daarbij een "voetbalmetafoor" aan. je had vroeger het nederland "onder Advocaat en Kluivert", en nu het nieuwe Nederland "onder Van Basten, Kuijt en Boulahrouz". Meer teamgeest, enzovoort, enzovoort.
Ik vond die "voetbalmetafoor" gebracht met die enigszins zijige, beschaafd gearticuleerde stem nogal treurig. De heilige Van Basten, die ideale jaren-50-schoonzoon Kuijt, en de politiek zeer correcte Boulahrouz, schei toch uit.
Wie is daar nou tegen? maar dat is ook net het punt: Bos doet net alsof je geen keuzes hoeft te maken, alsof je met een zoet geurende woordenbrij kunt maskeren dat er naast voordelen ook nadelen zijn. En hij doet alsof het mild glimlachend intrappen van open deuren diepzinnig is.
Ik ga dat boekje maar niet lezen.
Tuesday, December 13, 2005
Eugene McCarthy
Een fraaie column van George Will in de Washington Post over de onlangs overleden Eugene McCarthy.
Vooral die uitval naar McCain-Feingold is fraai: "But, then, McCain-Feingold was written by incumbents to protect what they cherish: themselves."
En natuurlijk de observatie dat het juist belangrijk is dat een kleine staat als New Hampshire het primary-circus aanvoert, omdat die geringe omvang outsiders een kans geeft.
Monday, December 05, 2005
Krauthammer over Israel
Charles Krauthammer
ziet
gunstige ontwikkelingen in het Israelisch-Palestijns conflict. Hij stelt het allemaal wat makkelijk voor, maar ik denk dat hij in de kern gelijk heeft.
De rode kaart van N'Kufo
Blaise N'Kufo kreeg gisteren van scheidsrechter Van Egmond rood, omdat hij zou hebben nagetrapt. En inderdaad: N'Kufo trapte in de lucht na een
overtreding op hem.
Maar er waren twee rare dingen.
1. Het was geen overtreding waarna natrappen zich voordoet. Geen
irritatie, niks bijzonders.
2. N'Kufo raakte niemand. Hij kwam niet eens in de buurt.
Volgens mj was er wat anders aan de hand: door de overtreding was een schoen van N'Kufo los gaan zitten, en N'Kufo maakte die trapbeweging om het ding weer aan te krijgen. Hetgeen niet lukte: toen hij die kaart kreeg was hij die schoen weer aan het aandoen.
Een stommiteit van Van Egmond dus.
Sunday, November 27, 2005
Sneeuw
Vannacht sneeuwde het. En dan krijg je die eigenaardige stilte, die vooral
sterke wintersportassociaties oproept. Ik geef toe: niet poetisch, maar zo
is het nu eenmaal. Moderne tijden.
Overigens al weer weggedooid.
Friday, November 25, 2005
Waar zouden we zijn met de trein?
In Utrecht dus.
Vandaag met trein naar werk, en weer terug. Dat was een chaos. A'dam-
utrecht lag eruit (blixem), en later ook Amersfoort-Apeldoorn, Utrecht-
arnhem en utrecht-den bosch.
Affijn, veiligheidshalve maar via cs gegaan (duivendrecht is riskant), en
zowaar: er was een stoptrein riching U! die maar genomen. Intercitys
zouden via H'sum rijden, maar waren onzichtbaar. In Duivendrecht hele hoop
mensen in stappen, en toen werd het leuk. Er was een OV-routinier die naar
Dieren moest (tussen Arnhem en Deventer geloof ik). Maar je kon niet
normaal in Deventer komen, en ook niet in Arnhem. Het plan was dus via
Utrecht, dan zigzaggen naar Zwolle, en dan naar Dieren. Maar toen bereikte
hem bericht dat er bij Zutphen ook problemen waren. Dan maar naar
Denbosch, en dan trein via Nijmegen naar Arnhem. maar Den Bosch ook
onbereikbaar.
Affijn, zo zaten er meer. Nooti zo blij geweest dat ik in Utrecht woon.
Probleemloos bereikten wij Utr CS. En dat was een vreemd gezicht. Helemaal
geen trein te zien! Nou ja, eentje.
Zeer vol perron, en de hal was afgeladen. Duizenden mensen, en die
probeerden allemaal te bellen. Dus netwerk overbelast. En staren naar een
vertrekbord waarop geen enkele trein was vermeld. Helemaal blauw.
Ik heb genoten.
Wednesday, November 23, 2005
Hedendaags authentiek
Het is al vaker opgemerkt: "authentiek" uitgevoerde barokmuziek sluit
blijkbaar goed aan bij de laat-20e-eeuwse (en ook vroeg-21e-eeuwse) ziel.
Want er is al jaren lang een hausse van dat soort muziek. Op de
zondagochtend schalt Bach uit ontelbare hifi's en er worden vaker
Handel-opera's opgevoerd dan musicals van Van den Ende. En er zijn ook
heel veel min of meer authentieke barok-orkesten. Dat wordt ongetwijfeld
in de hand gewerkt door de kleine bezettingen die vereist zijn. Met een
man of 14 ben je al een heel eind.
Dat brengt mij bij de vraag: zou er ook nu muziek geschreven worden voor
"authentiek" barok-orkest? In barokstijl, of desnoods een of andere
moderne variant daarvan?
En zo nee, waarom eigenlijk niet?
Wednesday, November 16, 2005
Alcina in Amsterdam
Alcina is een schitterende opera. De uitvoering in Amsterdam (in heb de
voorstelling op 3 november bijgewoond) was goed, maar er waren wel een
paar prkanttekeningen te maken.
De regie was redelijk, zij het dat het einde nog onbegrijpelijker werd dan
in Alcina normaliter al het geval is. En de "vondst" om allerlei
personages die eigenlijk niet in de scene voorkomen, toch over het toneel
te laten lopen, deed het toneel af en toe op Centraal Station tijdens de
avondspits lijken.
En verder was het jammer dat de overigens vorotreffelijk Ingela Bohlin als
Morgana het fraaie Tornami a vagghiar gedeeltelijk liggend moest zingen.
Hierdoor werden de mogelijkheden om versieringen aan te brengen in de
cadens minder, en dat is zeker bij deze spektakulaire aria jammer.
Maar een echte teleurstelling was Christine Schafer als Alcina. Een enorme
sopraanpartij, het ene prachtstuk na het andere. Maar het leek alsof ze
niet durfde. Vooral in de snellere stukken viel dat op. Was ze niet bij
stem? Hoe dan ook, jammer.
Thursday, November 10, 2005
Van teletekst
(HILVERSUM)- De Nederlandse Verenining voor de Echtscheidings- en
Familie-Advocatuur (NVEFA) overweegt staatssteun aan te vragen, om een
dramatische val in omzet te compenseren. De oorzaak hiervan is het
dalende aantal echtscheidingen door de introductie van goedkope
navigatie-systemen.
De NVEFA wijst erop dat indertijd bij de introductie van de afwasmachine
een soortgelijke inkomstendaling plaatsvondt, en dat de staat toen ook
ee subsidie voor de overbrugging heeft verstrekt.
Monday, November 07, 2005
milieudefensie
Bij de NRC zat een reclame-envelop, met daarin een "enquete" van
Milieudefensie. Allemaal vragen over "mobiliteit", OV, uitlaatgassen, etc.
van een neutrale vraagstelling is geen sprake. Er wordt bv uitgebreid
gevraagd naar de milieuproblemen van het autoverkeer, nergens naar die van
het OV.
En het is ook een erg slecht opgestelde enquete.
Antwoorden sluiten elkaar niet uit. Biivoorbeeld: er wordt gevraagd naar
de wenselijkheid van een max.snelheid van 80 km/u op de ringwegen. En wat
kan je antwoorden;
a. Een slechte maatregel
b. Goede maatregel, maar het helpt maar een beetje.
c. Goede maatregel, had al jaren eerder gemoeten.
d. weet niet etc.
B en C sluiten elkaar niet uit.
En het hoogtepunt is gelijk vraag 1:
Hoe vaak reist u met het openbaar vervoer?
a. Vrijwel nooit.
b. Minder dan een keer per maand.
c. Een t/m drie keer per week
d. Vaker dan drie keer per week
Tsja. Ik zit zoon 3 keer per maand in de trein. Wat moet ik invullen?
Wat een ontzettende sukkels.
m
Tuesday, November 01, 2005
80 kmzones
Vandaag gaan de 80 kmzones in op een aantal plaatsen bij de grote steden.
De bedoeling is dat ze de luchtvervuiling en geluidsoverlast terugbrengen.
Dat zal ook wel lukken, al is er discussie over de mate waarin dat
gebeurt. Nog meer discussie is er over de vraag of ze de files
terugbrengen. je zou verwachten van wel, maar in de proefzone bij
Overschie zijn de files juist in aantal toegenomen. Maar volgens
Rijkswaterstaat ligt dat niet aan de snelheidsbeperking, maar aan de
trajectcontrole.
(Merkwaardige redenering: als men zich niet aan de snelheidsbeperking zou
houden, zouden er minder files zijn. Aangezien men zich aan die
snelheidsbeperking houdt omdat er wordt gecontroleerd, liggen de gevolgen
dus aan de controle, niet aan de beperking zelf. (Ik moet erbij zeggen dat
RWS ook zegt dat de plotselinge teruggang van 120 naar 80 een probleem is,
en dat klinkt natuurlijk een stuk beter.))
Hoe dan ook, ook hier in Utrecht is zo een zone ingesteld. Niet op de A27
hier valkbij helaas, maar op de A12 ten zuiden van Utrecht. Het gaat
daarbij naar mag worden aangenomen vooral om het ontzien van de woonwijken
Lunetten en Hoograven, beide vlak ten noorden van de A12 gelegen.
Nou bestaat die A12 daar in feite uit 4 wegen. Van noord naar zuid:
parallelrijbaan westelijke richting, hoofdrijbaan westelijke richting,
hoofdrijbaan oostelijke richting, en parallelrijbaan oostelijk richting.
En wat zijn de snelheidsbeperkingen? Op de parallelrijbanen 80 (was 100)
en op de hoofdrijbanen 100 (was 120). Dus gezien vanuit Hoograven en
Lunetten: eerst een rijbaan met 80, pal daarnaast (een meter verder) een
met 100, nog een met 100, en dan weer een met 80.
Wat is dit voor flauwekul? Of de hele weg 80, zou ik zeggen (prima), of,
als je dan verschil wil maken (waarom eigenlijk?), bijv. de twee
noordelijke rijbanen 80, en de andere twee 100.
Maar dit is belachelijk.
m
Monday, October 31, 2005
Plamegate
Wel een raar verhaal. Want de oorspronkelijke zaak gaat om de
strafbaarheid van het onthullen van de identiteit van een CIA-agent. Dat
is uiteraard bedoeld om agenten in het buitenland e.d. te beschermen.
Nou zou het kunnen zijn dat die Libby inderdaad de identiteit van Valerie
Plame heeft onthuld, maar zij is helemaal geen "geheim agente", maar
werkte gewoon in een kantoorbaan in het hoofdkwartier van de CIA in
Langley. Bovendien had haar echtgenoot zojuist allerlei stukken in de
krant gezet waarin hij luid en duidelijk mededeelde dat hij een missie
voor de CIA had uitgevoerd.
Affijn, hier een stuk in de Washington Post waarin de zaak nog eens wordt
samengevat.
Sunday, October 30, 2005
Utrecht - RBC
Dat was een slechte wedstrijd. Bij Utrecht staat het middenveld vol met
dienende spelers. Die lopen gaten dicht, gaan duels aan, etc. Maar sterke
passes komen er niet uit. (Als ik Booy was geweest, dan had ik Hans vd
Haar op het middenveld geprobeerd, maar dat terzijde.)
Maar wel een lichtpunt: het debuut (?) van de jongeling Maachi. Twee
goals, breidde een derde voor, redelijk tweebenig, snel. Dat zag er goed
uit.
En RBC? Daar loopt de lepe ElKhattabi, en Marcellino. De laatste is een
bijzondere voetballer. Slim, prachtige techniek en een heerlijke trap.
Iets voor de FC?
m
Wednesday, October 26, 2005
Tamerlano in Amsterdam
Maandagavond ben ik naar de Tamerlano (Handel) voorstelling in de
Stadsschouwburg geweest. Het was een zeer geslaagde avond.
Om te beginnen de muzikale kant van de zaak.
De cast had geen zwakke plekken, en een paar opvallend sterke. Patricia
Bardon zong Andronico, die al met al de mooiste muziek heeft in het
stuk. Weinig op aan te merken. Bruce Ford deed op voortreffelijke wijze
Bajazet, en zo op het oog de ster van de avond was Bejun Mehta, die
Tamerlano voor zijn rekening nam. En hij was indrukwekkend, inclusief
het moment dat hij helemaal (nog een regel solozang) zijn stem verloor,
en ging kuchen, en inclusief de charmante wijze waarvoor hij zich
verontschuldigde bij de applaus- en ovatierondes.
Maar wat mij betreft de echte uitschieter was Sandrine Piau, die de rol
van Asteria zong. Ze had een enorme stemcontrole, en zong zo te horen
iedere noot precies zoals ze dat wilde, op een of twee uitzonderingen
na. En ook in lastige cadensen bleef ze qua ritmiek "goed uitkomen".
Live is dat heel erg moeilijk. Haar grote aria Cor Di Padre, e
Cord'amante was adembenemend.
Het orkest, Les Talens Lyriques was prima. Ik had het genoegen vrijwel
vooraan, en daardoor zowat tussen de orkestleden te zitten. Was op
zichzelf al een genoegen. Overigens vertoonde de dirigent, Christophe
Rousset, een gelijkenis met Lothar Matthaus.
Opmerkelijk is dat de pauze in feite halverwege de tweede akte valt. Om
tijdsredenen is dat te begrijpen, en het was dramatisch ook goed gedaan.
Een nadeel van deze vondst is wel dat de hoogtepunten aan het einde van
de eerste en de tweede akte nu gewoon gevolgd worden door weer een
nieuwe scene. Doorgaans wordt de grote aria van Asteria (Cor Di Padre, e
Cord'amante) aan het einde van de tweede akte geplaatst (er zijn andere
mogelijkheden, vandaar). Het is een spektakulair stuk, en een vallend
doek past goed bij het einde. Maar in deze versie zat dat er dus niet
in, en dat is eigenlijk wel jammer. Om een of andere reden was deze aria
iets verderop in de derde akte geplaatst. Volgens mij past ie daar
minder, en ik begrijp niet waarom deze keuze is gemaakt.
De regie was in zoverre goed dat in het algemeen de sfeer van de opera,
die somber en claustrofobisch is, erg goed werd ondersteund. Maar er
zaten toch wel weer wat merkwaardige keuzes in.
Om te beginnen heeft Audi (de regisseur) geprobeerd het toneel van het
Drottningholm-theater, waarvoor deze produktie oorspronkelijk is
gemaakt, na te bouwen. Een aardig idee, maar het is dan wel jammer dat
voor de belichting toch van gewone lampen in plaats van nepkaarsen
gebruik is gemaakt. Ik heb begrepen dat Audi de nepkaarsen "te disco"
vond. Ik had het wel eens willen zien.
Verder heeft Audi bedacht dat ook in scenes waarin bepaalde personages
niet thuishoren (volgens het libretto) ze toch over het toneel moeten
lopen. Wellicht omdat er anders nogal wat situaties zijn met slechts 1,
2 of 3 personen op het toneel. Tsja. Het resultaat was gemengd. In
sommige gevallen werkte het goed. Maar in andere gevallen was het
resultaat belachelijk. Zo stonden op een gegeven moment (ik meen)
Andronico en Tamerlano tegen elkaar te zeggen dat Asteria er niet was,
terwijl ze voor ons duidelijk zichtbaar tussen hen in stond!
En nog een punt: het lijkt wel dat regisseurs zich niet druk maken over
de vraag of de handeling voor iedereen te volgen is. Audi maakt in
Tamerlano gebruik van de volledige diepte van de stadschouwburg,
inclusief de ruimte achter het toneel, en van een soort omlijsting
(ongetwijfeld Drottningholm-stijl) van het podium. Ik vraag me af of die
achterkant van het toneel wel zichtbaar was vanaf de hoogste ring
(tweede balkon) van de zaal.
En ook akoestich kan het beter. Het decor bestond in feite uit een reeks
coulissen (ik meen een stuk of zes). Als je dan achterin gaat staan
zingen, fungeren die coulissen als geluiddemper. (In feite werkt een
knaldemper va neen auto zo.) Voor mij, helemaal vooraan, was het
verschil al duidelijk te horen. Ik vraag me af hoe dat voor de verder
weg gezetenen was.
Maar dat neemt allemaal niet weg dat het een schitterende vororstelling was.
Tuesday, October 25, 2005
Bach in smoking
Ik hoor dat op het elitaire opera-festival van Glyndebourne in 2007 DV een
"half-scenische" mattheus passie zal worden opgevoerd.
Ik kan me daar niet zoveel bij voorstellen. Dramatisch is de muziek zeker.
Jaren geleden een versie van Rene Jacobs gehoord die er inderdaad ook een
halve opera van maakte. Ik vond het prima, om mij heen erg veel mensen die
bezorgd waren, de o zo noodzakelijke diepgang misten, reflectie ook,
enzovoort. Dat maakte het alleen nog maar leuker.
Maar "half-scenisch"? Meestal betekent dat de handeling op het podium zo'n
beetje doro de zangers wordt uitgebeeld. Geen kostuums, geen decors, geen
enge regie.
Hoe dat bij de MP zou moeten is niet zo duidelijk. Want de actie zit
vrijwel geheel in het verhaal van de evangelist. Je zou er een soort
pantomime achter kunnen zetten, maar wie zit daar nou op te wachten?
Affijn, ik denk dat deze ontwikkeling iets zegt over het huidige
tijdsgewricht, ik weet alleen niet wat. Maar het zal niet best zijn.
(Overigens staat me vaag voor dat er ook al dans bestaat op sommige
stukken uit cantates. Ook heel Heilig enzo.)
m
kuchen
Vanavond bij Tamerlano, een Handel-opera. En hoewel iedereen verkouden is,
en loopt te kuchen en te rochelen, heb ik nauwelijks een kuchje gehoord.
(Behalve helemaal op het eind, toen Bejun Mehta zijn stem kwijtraakte).
Het is me wel een eerder opgevallen: bij opera wordt nauwelijks gehoest,
bij klassieke concerten daarentegen is het een gerochel van jewelste. Hoe
zou dat toch komen? Gewoonte? Elkaar aansteken? Ander publiek?
m
Monday, October 24, 2005
Schuldenkwijtschelding Nigeria
Minister van Ardenne wil een deel van de schulden (EUR 500 mln) van
Nigeria kwijtschelden. Goed beschouwd een bizar voorstel.
1. Nigeria is in potentie een schatrijk land, dankzij de olie.
2. de reden dat de Nigeriaanse bevolking densondanks straatarm is, is
dat het een bijzonder slecht bestuurd land is. Corruptie viert er hoogtij.
3. de leningen aan Nigeria waren dus van het begin af aan idioot.
Ongetwijfeld zijn er bij die leningen "garanties" verkregen over dat men
het beter zou gaan doen. Daar is zoals gebruikelijk niks van terecht
gekomen. En als consequentie schelden we de schuld kwijt. Over
incentives gesproken...
Het is natuurlijk zo dat met niet-kwijtschelden de Nigeriaanse bevolking
niet geholpen is. Ook niet gestraft trouwens, want terugbetaald worden
die leningen toch niet.
Het gaat dan ook vooral om een papieren exercitie. De schuld wordt
afgeschreven, en ik veronderstel dat er hierdoor EUR 500 mln minder
beschikbaar komt voor "hulp" aan ontwikkelingslanden.
Conclusie: stoppen met deze flauwekul.
Nigeria
Minister van Ardenne wil een deel van de schulden (EUR 500 mln) van
Nigeria kwijtschelden. Goed beschouwd een bizar voorstel.
1. Nigeria is in potentie een schatrijk land, dankzij de olie.
2. de reden dat de Nigeriaanse bevolking densondanks straatarm is, is
dat het een bijzonder slecht bestuurd land is. Corruptie viert er hoogtij.
3. de leningen aan Nigeria waren dus van het begin af aan idioot.
Ongetwijfeld zijn er bij die leningen "garanties" verkregen over dat men
het beter zou gaan doen. Daar is zoals gebruikelijk niks van terecht
gekomen. En als consequentie schelden we de schuld kwijt. Over
incentives gesproken...
Het is natuurlijk zo dat met niet-kwijtschelden de Nigeriaanse bevolking
niet geholpen is. Ook niet gestraft trouwens, want terugbetaald worden
die leningen toch niet.
Het gaat dan ook vooral om een papieren exercitie. De schuld wordt
afgeschreven, en ik veronderstel dat er hierdoor EUR 500 mln minder
beschikbaar komt voor "hulp" aan ontwikkelingslanden.
Conclusie: stoppen met deze flauwekul.
m
Thursday, October 20, 2005
Ontslagregels
Als een werkgever collectief een deel van zijn personeel wil ontslaan,
ging dat tot voor kort volgens het LIFO(last in, first out)-principe.
Werknemers ontslaan op basis van kwaliteit of zo was nauwelijks
mogelijk, omdat dat heel moeilijk objectief toetsbaar was te maken. En
dat wil de rechter.
Het was wel mogelijk om het LIFO-principe te koppelen aan
"functiegroepen": dus een aantal boekhouders eruit, een aantal
verkopers, een aantal produktiemedewerkers, enzovoort, al naar gelang de
behoefte. Dat is ook logisch, en aan een rechter te verkopen.
Maar al met al leidde dit natuurlijk toch tot het ontslaan van jonge,
veelbelovende en ook nog eens betrekkelijk goedkope medewerkers, terwijl
de ouderen, die duur en vaak ook minder produktief zijn, bleven zitten.
Niet echt de manier om het bedrijf gezond te maken. Dat zagen niet
alleen de werkgevers, maar ook de CWI's (arbeidsburoos) en zelfs de
vakbonden.
Een paar jaar geleden bedacht toen een slimmerik dat het toch ook heel
belangrijk is om een "gelijkmatige leeftijdsopbouw" van het bedrijf te
hebben. Waarom dat belangrijk was, bleef onhelder, maar het opende wel
de mogelijkheid om leeftijdscohorten vast te stellen, en per
leeftijdscohort medewerkers te ontslaan, doorgaans (binnen dat cohort)
op LIFO-basis. Werkgevers vonden het prachtig, want ze konden er zo ook
naast wat jongeren ook een stel ouderen uit gooien.
Inmiddels is dit "afspiegelingsprincipe" een eigen leven gaan leiden, en
wordt het nu een goed idee gevonden om als een bedrijf bij het ontslaan
rekening houdt met het een gelijkmatige opbouw als het gaat om het
aantal vrouwen en mannen, het aantal allochtonen, het anatal
brildragers, en wat al niet meer. Dus als er in een ziekenhuis een
erpleegkundige uit moet, en je kunt kiezen tussen een man en een vrouw,
dan ontsla je de vrouw, want anders trekt de man-vrouw-verdeling nog
schever.
Ik vind dit een hele slechte ontwikkeling. Want het is natuurlijk
discriminatie in optima forma, maar bovendien krijg je allerhande
gelegenheidsregels. Bijvoorbeeld: je wilt eigenlijk die vrouwelijke
verpleegkundige houden, dus ontsla je ergens anders een vrouwelijke
arts, zodat je die mannelijke verpleegkundige kunt ontslaan. Als het
doel van deze regels is om willekeur te vermijden, dan zal dat doel zo
niet bereikt worden.
De vraag is natuurlijk: waarom niet gewoon op kwaliteit? En laat die
"objectieve toets" maar achterwege, want die zal inderdaad toch
flauwekul zijn. Dus de werkgever kiest gewoon. En dat is het dan.
Wednesday, October 19, 2005
Pyrrhus
Stelletje Hells Angels opgepakt. Big Willem eist dat zijn verhoren op
video worden opgenomen. OM weigert dat. Kort geding, verloren door Big
Willem.
Maar dat is natuurlijk raar, want de vraag; waarom mag dat opnemen neit
van het OM? ligt dan wel erg voor de hand.
Maw: wat heeft het OM aan deze 'overwinning'?
m
Opdeling Irak
Ik ben het daar niet helemaal mee eens. Hitchens zegt dat het simpelweg opdelen van de Iraqi's in drie groepen te simpel is. Hij zal daarin gelijk hebben. Maar dat wil nog niet zeggen dat het niet verstandig kan zijn binnen het huidige Irak grenzen aan te leggen.
Natuurlijk zijn er veel dwarsverbanden tussen de groepen, maar dat is tussen de bevolkingen van verschillende landen vaak ook zo, bijvoorbeeld tussen Nederland en Duitsland. Hitchens zelf noemt Joegoslavie. Dat is een fraai voorbeeld van een situatie waarin opdeling het minste kwaad was. Alleen in Bosnie en in Kosovo kon dat moeilijk, omdat de etnische groepen daar door elkaar heen woonden.
De "internationale gemeenschap" heeft de problemen in de hand gewerkt door heel lang vast te houden aan de "integriteit" van Joegoslavie, en ook etnische homogenisering (dwz: verhuizingen waardoor Kroaten bij Kroaten, Serviers bij Serviers, etc, wonen) tegen te houden. Begrijpelijk, maar rampzalig.
Al in een betrekkelijk vroeg stadium (nog voor de grote pleuris losbarstte in Bosnie en Kosovo) heeft Owen een verdelingsplan voorgesteld. Het was onbespreekbaar. Als het toen was uitgevoerd, was Joegoslavie veel ellende bespaard gebleven.
In Irak is Koerdistan een katalysator. De Koerden hebben een tot op grote hoogte zelfstandig functionerende staat. Dat gaat goed, en die staat is nog min of meer democratisch ook. De Koerden zijn niet bereid die staat op te geven voor een onzeker en riskant Irak-plan. En gelijk hebben ze.
Maar als de Koerden er in feite uit stappen, is de stabiliteit in romp-Irak (het zgn soennitische en shi-itische deel) helemaal verdwenen (vergelijk de ineenstorting van Joegoslavie na de afscheiding van Slovenie). Dat is de werkelijkheid.
Misschien werkt het huidige plan, dat gebaseerd is op een consitutie voor heel Irak. Ik hoop het. Maar ik denk dat we moeten nadenken over een plan-B.
Tuesday, October 18, 2005
VUT, pensioenen, enzovoort
Ik sprak laatst iemand over het pensioensysteem voor Amerikaanse politie-agenten. Het werkt daar zo dat je na 25 jaar (geloof ik) politiewerk met pensioen gaat. Dat pensioen is niet bijster hoog, maar je bereikt de pensioenleeftijd doorgaans ruimschoots voor je 60e. En die ex-politie-agenten beginnen dan gewoon een "tweede carriere". Ze gaan werken voor een beveiligingsbedrijf of gaan iets anders doen.
Dit is eigenlijk wel een aardige oplossing van de produktiviteitsval die veel oudere werknemers hebben. Nu is het zo dat een werknemer van boven de 50 blijft zitten waar hij zit. Waarom? Hij maakt (in het oog van de baas) zijn salaris eigenlijk niet meer waar. Een andere baan is onmogelijk, in ieder geval met het salaris wat hij nu heeft. Dus zal hij niet verkassen. Maar ontslagen wordt hij niet (hoopt hij), en hij zit de tijd tot zijn pensioen (met 65) uit.
Het zou mooi zijn als ouderen meer mogelijkheden hadden voor minder werken of voor ander werk.
Stel, het systeem is als volgt:
1. AOW leeftijd wordt laten we zeggen 67.
2. Na 25 jaar werk (of 30) krijg je een (betrekkelijk) laag pensioen. Dat
loopt door tot je dood.
3. Op het moment van dat pensioen is er een mogelijkheid voor de werkgever om zonder veel problemen het arbeidscontract op te zeggen. Dat wil zeggen: de werknemer kan ontslagen worden, hij kan een nieuwe functie aangeboden krijgen, en natuurlijk kan hij ook zijn oude functie aangeboden krijgen.
4. De werknemer maakt zijn keuze.
a. Hij kan stoppen, een soort VUT. Dat is dan wel met een laag pensioen.
b. Hij kan hetzelfde soort werk blijven doen, maar met minder uren, en het pensioen gebruiken als bodem om zijn inkomen aan te vullen.
c. hij kan ander werk gaan doen, en als dat minder opbrengt zijn pensioen als bodem gebruiken.
d. hij kan doorgaan, in dat geval heeft hij het pensioen niet nodig.
De mogelijkheden van de werknemer worden zo vergroot om het werk zo in te richten dat het blijft passen.
Dit is natuurlijk duur, maar er zitten wel een paar winstpunten in.
1. waarschijnlijk blijven veel meer mensen doorwerken, tot hun 67e, of zelfs daarna.
2. de verborgen kosten van oudere minder produktieve werknemers verdwijnen. Dat geld komt vrij voor hogere salarissen en/of voor deze pensioenvoorziening.
Ik moet het eens doorrekenen.
Irak
Wat ik niet zo goed begrijp is: waarom laat men (dwz: de ïnternationale
gemeenschap") niet toe dat Irak uiteenvalt in 3 delen: Koerdistan (in
feite al een staat), het shi-itiese deel, en het centrale soennitische
deel?
We hebben hier drie bevolkingsgroepen die elkaar niet erg schijnen te
liggen, en bovendien (op een paar probleemstukken na) ruimtelijk goed
gescheiden zijn. Waarom dan niet opdelen?
Friday, October 14, 2005
Nova
Uit die recente discussie over het nieuwe mediabestel zou je opmaken dat
het iets heel vreselijks zou zijn als Nova verdween. Ik begrijp niet
waarom. Het is een matig programma.
Zat zojuist te kijken naar een "discussie" tussen Marco Pastors (beoogd
lijsttrekker Leefbaar Rotterdam), Van Heemst (beoogd lijsttrekker PvdA in
Rotterdam), Femke Halsema (waarom die er zat was niet duidelijk), en dit
alles onder de tweehoofdige leiding van Clairy Polak en de nul Ferry
Mingelen.
Ik ben geen fan van Pastors, maar ik had medelijden met hem. Het was 4
tegen 1, en het was knap hoe hij zich staande hield. Van evenwichtige
discussieleiding was geen sprake. Van Heemst mag gratuite oraties houden,
Pastors mocht dan niet reageren. Als hij iets zei, werd hij snel afgekapt.
Als Halsema interumpeerde, was dat prima. En als Pastors toch kans zag
iets te zeggen, dan was "discussieleider" Mingelen er als de kippen bij om
er met een "grap" (Ferry is geestig) erover heen te gaan.
Een genante vertoning.
Tendentieus
ROME Het Italiaanse parlement heeft een
omstreden herziening van de kieswet
goedgekeurd.Het districtenstelsel wordt
afgeschaft en vervangen door evenredige
vertegenwoordiging,zoals in Nederland.
Deskundigen hebben al berekend dat de
verandering flink in het voordeel werkt
van de regering van premier Berlusconi.
De linkse partijen bleven weg bij de
stemming.Ze zeggen dat ze van een
vrijwel zekere verkiezingsoverwinning
zijn beroofd.
Het voorstel gaat nu naar de senaat.
Als het wordt goedgekeurd is de nieuwe
kieswet al in april van kracht bij de
parlementsverkiezingen.
---------
Dit is natuurlijk een tendentieus bericht. In Italie wordt een nieuw
kiesstelsel ingevoer, namelijk een met evenredige vertegenwoordiging. Dat
si in het algemeen een goed idee. Landen met EV worden gemiddeld beter
bestuurd dan landen met een meerderheidsstelsel.
Maar hier weet men er niks anders van te maken dan dat het in het voordeel
is van Berlusconi. Dat zou kunnen, maar dan nog steeds kan het een goed
idee zijn. Tenzij je zozeer tegen Berlusconi bent dat alles wat goed is
voor, wel heel verkeerd moet zijn.
Wednesday, October 12, 2005
Het kabinet Wiegel-Halsema
Ik lees tot mijn vreugde dat nu ook Femke Halsema het liberalisme heeft
omarmd. Geen staatspaternalisme meet, ook geen milieu-moralisme, nee,
liberaal moet het wezen.
Er zal wel wat in (politieke) graven worden rondgedraaid bij GroenLinks
(Marcus Bakker, Fred van der Spek, om maar eens wat te noemen), maar het
sluit wel goed aan bij het upper-middle-class electoraat van GL.
Het wordt tijd om het partijenspectrum weer eens te saneren. We hebben:
conservatief-liberaal (Wiegel e.d., delen LPF, ook wel wat CDA), gewoon
economisch liberaal (Zalm etc), midden-liberaal (D66, Van Aartsen,
Dijkstal, Bosetc), vaag-links liberaal (weer D66, Rutte, weer Bos, en
andere PvdA-ers), en "vrijzinnig-liberaal" (nog meer PvdA, een enkele
D66-er, Halsema c.s.).
Alleen de christelijken en de SP onttrekken zich hieraan min of meer.
Sunday, October 09, 2005
Easterly
Easterly, The Elusive Quest for Growth gelezen.
William Easterly is een econoom die werkt voor de Wereldbank, en zich
afvraagt waarom er zo weinig terecht is gekomen van de ontwikkelingshulp
in de afgelopen decennia. Hij benadert deze vraag vanuit de economie:
welke theorieeen of hypotheses lagen ten grondslag aan de wijze van
hulpverlening, en waarom mislukte dit? Klopte de theorie niet, of speelden
ook andere factoren?
Easterly hamert vooral op de onjuistheden van de theorieen. Hij behandelt
achtereenvolgens het idee dat de ontwikkelingslanden simpelweg kapitaal
tekort kwamen, het idee dat ze hoogwaardige technologie tekort kwamen, het
idee dat ze opleidingen en kennis tekort kwamen, het idee dat de bevolkingsgroei het
probleem was, het idee dat ze leningen moesten krinjgen om "adjustments'
te doen, en het idee om schulden kwijt te schelden.
Hij veegt ze allemaal aan de kant. Meestal overtuigend, in een enkel geval
wat makkelijk, bijvoorbeeld als het om Mankiws ideeen over
opleidingsbehoefte gaat.
Daarna doet hij uit de doeken waar de problemen echt zitten. Hij hamert op
het stellen van de juiste "incentives". Want ook mensen in
ontwikkelingslanden, ook ambtenaren en politici daar reageren op
incentives, en niet alleen op goede bedoelingen. (En het geldt ook voor de
gevers van ontwikkelingshulp, hoewel Easterly daaraan weinig aandacht
besteedt.)
De vicieuze cirkel van gebrek aan kennis, armoede etc komt aan de orde. De
mogelijkheden die technologie bieden. De problemen van slecht bestuur en
corruptie. De problemen die het gevolg zijn van een door klasseverschil of
etnische afkomst verdeelde samenleving. En ook gewoon pech.
Vooral in zijn beschrijving van de institutionele problemen en de gevolgen
van een verdeelde samenleving is Easterly overtuigend. (Het is natuurlijk
mogelijk dat ik dat vind, omdat ik een voorkeur voor
public-choice-economie heb.)
Easterly verlucht zijn boek met tussen de hoofdstukken gevoegde cursief
gedrukte intermezzi, illustrerende verhaaltjes over "echte mensen" in de
derde wereld. Voor mij voegen deze intermezzi weinig toe.
Maar toch: een leuk, goed leesbaar boek, met toch echte economie. En
geschreven met enthousiasme, dat is duidelijk.
Toch een opmerking: op bladzijde 55 zegt Easterly dat bij een transitie
met schaars kapitaal (volgens mij bedoelt hij: schaarse kapitaalgoederen)
de rente op kapitaal hoog moeten zijn. Uit het feit dat dit niet het geval
is, leidt hij af dat kapitaalschaarste niet het probleem is. Volgens mij
is dat te simpel: het is mogelijk dat kapitaalgoederen schaars zijn, maar
kapitaal zelf niet. In dat geval zal de rente juist laag zijn.
Bovendien: Easterly neemt aan dat een hoge return on investment in
kapitaalgoederen automatisch een hoge rente meebrengt. Maar er zijn in
feite vier mogelijkheden om die hoge return te verdelen: de
kapitaalverschaffer inderdaad, de eigenaar, de verkoper van
kapitaalgoederen en natuurlijk de werker. In de praktijk zal er een
evenwicht ontstaan, waarbij de kapitaalverschaffer niet de enige zal zijn
die er voordeel van boekt.
Thursday, October 06, 2005
Verdun
Nee, deze heb ik niet verzonnen. Van TT dus:
VERDUN In Frankrijk is ophef ontstaan
over een choco-versie van het ossuarium
Douaumont in Verdun.Banketbakkers uit
de regio hebben het chocolademonument
gemaakt voor een promotiecampagne,maar
veel mensen vinden dat smakeloos.
In het ossuarium in Verdun liggen de
resten van 130.000 soldaten die in 1916
zijn gesneuveld in de Slag bij Verdun.
Die slag staat bekend als de grootste
aller tijden.
De voorzitter van het ossuarium kan het
snoepgoed niet waarderen."Hoe kun je
een hap nemen van een gebouw waar de
resten liggen van onbekende helden,die
hun leven gaven om Verdun te redden?"
Het is inmiddels een beetje een afgezaagd stuk geworden. Maar ik kan me nog goed het moment heugen waarop ik 'm de eerste keer hoorde. Op een CD van Marilyn Horne. Handel op zijn best is met een grote SCART-stekker direct aangesloten op de onderbuik. Ik word er week van in de knieen. Deze aria heeft dat effect in sterke mate.
Later nog meer versies van hetzelfde ding. Bartoli op een verzamel-CD (aardig, maar niet bijzonder), weer Bartoli als Almirena in de Rinaldo olv Hogwood, en dan: Miah Persson onder Rene Jacobs, ook als Almirena. Wow! die cadensen.... je weet niet wat je hoort.
Maar deze versie van Bartoli mag er zeker ook zijn.
Sunday, October 02, 2005
Sociaal stelsel en immigratie
Dat is erg moeilijk gemaakt vanwege de problemen die ontstaan met huwelijkspartners die door vooral turken en marokkanen systematisch uit het land van herkomst werden gehaald. Maar het gevolg van de huidige wetten en regels is dat ook allerlei "huwelijksimmigraties" waartegen een redelijk mens niets kan hebben ook vrijwel onmogelijk wordt gemaakt. Is dit nou de bedoeling?
Hoe dan ook, het echte probleem is het sociaal stelsel. Dat is uiteraard niet bestand tegen grotschalige immigratie, zeker niet van mensen die snel een beroep op dat stelsel zullen gaan doen. (Het bekende probleem van risico-selectie.)
Hoe dit op te lossen? Er zijn volgens mij 3 modellen.
1. De Koeweit-route. In feite twee verschillende stelsels, een voor burgers van de eerste categorie, met allerlei fijne regelingen. En een voor "burgers" van de tweede categorie. Die hebben nergens recht op.
Er is natuurlijk een gematigder variant denkbaar, waarin men geleidelijk rechten verwerft, en rechten die moeilijk te onthouden zijn om humane redenen, bijv. gezondheidszorg, direct krijgt.
2. Het Amerikaanse model. Maak het sociale stelsel zo klein mogelijk. Dat minimaliseert de kans op (verliesgevend) gebruik door immigranten. Het minimaliseert uiteraard ook het gebruik door al langer ingezetenen.
3. Het Deense model. Probeer geen immigatie te hebben, en houd daarmee het sociaal stelsel overeind.
Nederland zit op dit moment op de Deense toer. Maar of dat standhoudt? Ik denk dat het een gematigde versie van het Koeweit-model gaat worden.