Ontslagregels

Als een werkgever collectief een deel van zijn personeel wil ontslaan,
ging dat tot voor kort volgens het LIFO(last in, first out)-principe.
Werknemers ontslaan op basis van kwaliteit of zo was nauwelijks
mogelijk, omdat dat heel moeilijk objectief toetsbaar was te maken. En
dat wil de rechter.

Het was wel mogelijk om het LIFO-principe te koppelen aan
"functiegroepen": dus een aantal boekhouders eruit, een aantal
verkopers, een aantal produktiemedewerkers, enzovoort, al naar gelang de
behoefte. Dat is ook logisch, en aan een rechter te verkopen.

Maar al met al leidde dit natuurlijk toch tot het ontslaan van jonge,
veelbelovende en ook nog eens betrekkelijk goedkope medewerkers, terwijl
de ouderen, die duur en vaak ook minder produktief zijn, bleven zitten.
Niet echt de manier om het bedrijf gezond te maken. Dat zagen niet
alleen de werkgevers, maar ook de CWI's (arbeidsburoos) en zelfs de
vakbonden.

Een paar jaar geleden bedacht toen een slimmerik dat het toch ook heel
belangrijk is om een "gelijkmatige leeftijdsopbouw" van het bedrijf te
hebben. Waarom dat belangrijk was, bleef onhelder, maar het opende wel
de mogelijkheid om leeftijdscohorten vast te stellen, en per
leeftijdscohort medewerkers te ontslaan, doorgaans (binnen dat cohort)
op LIFO-basis. Werkgevers vonden het prachtig, want ze konden er zo ook
naast wat jongeren ook een stel ouderen uit gooien.

Inmiddels is dit "afspiegelingsprincipe" een eigen leven gaan leiden, en
wordt het nu een goed idee gevonden om als een bedrijf bij het ontslaan
rekening houdt met het een gelijkmatige opbouw als het gaat om het
aantal vrouwen en mannen, het aantal allochtonen, het anatal
brildragers, en wat al niet meer. Dus als er in een ziekenhuis een
erpleegkundige uit moet, en je kunt kiezen tussen een man en een vrouw,
dan ontsla je de vrouw, want anders trekt de man-vrouw-verdeling nog
schever.

Ik vind dit een hele slechte ontwikkeling. Want het is natuurlijk
discriminatie in optima forma, maar bovendien krijg je allerhande
gelegenheidsregels. Bijvoorbeeld: je wilt eigenlijk die vrouwelijke
verpleegkundige houden, dus ontsla je ergens anders een vrouwelijke
arts, zodat je die mannelijke verpleegkundige kunt ontslaan. Als het
doel van deze regels is om willekeur te vermijden, dan zal dat doel zo
niet bereikt worden.

De vraag is natuurlijk: waarom niet gewoon op kwaliteit? En laat die
"objectieve toets" maar achterwege, want die zal inderdaad toch
flauwekul zijn. Dus de werkgever kiest gewoon. En dat is het dan.