Figaro in Amsterdam

Gisteravond naar le Nozze di Figaro geweest, een van de producties uit de "daPonte-trilogie" in Amsterdam.



Ik was niet diep onder de indruk. Om te beginnen de muzikale kant van de zaak.



Het is heel moeilijk te zeggen wat iemand nou tot bv een "Mozart-dirigent" maakt. Misschien is het ook grotendeels gelul. Dat neemt niet weg dat ik sterk de indruk heb dat Ingo Metzmacher geen Mozart-dirigent is. De hele uitvoering was nogal hoekig, en hoewel er eigenlijk weninig op het orkestspel was aan te merken, kwam het toch niet altijd even goed tot leven.



Daar moet wel worden bijgezegd dat de enorme zaal van het Muziektheater, het eveneens enorme podium niet hielpen. Daarbij kwam dan ook nog eens de regie die had bepaald dat veel actie ver achterop het podium of op een loopbrug een meter of 5 boven het podium moest plaatsvinden. het gevolg is dat er forse afstanden zijn tussen zanger en orkest, en dat dus subtiele timing moeilijk te bereiken is. Dat gezegd hebbende: een jaar of 10 geleden speelde Harnoncourt ook Figaro in Amsterdam, en toen was daar veel minder van te merken (al had die niet met die loopbrug te maken).



Verder had men zich hier en daar wat vrijheden in de partituur veroorloofd: thema's uit andere stukken e.d. En Metzmacher begeleidde de recitatieven niet op een piano of klavecimbel, maar op een heuse sunthesizer, een Yamaha. De mogelijkheden van een synthesizer voegen natuulijk wel wat toe, zij het dat ze heel bescheiden werden gebruikt. Waarom niet een klein beetje samplen, als we toch dat soort zaken aan het proberen zijn?



De zangers waren door de bak genomen goed. Absolute uitblinker was Luca Pisaroni, de Figaro van dienst. Uitstekende zanger, deed het ook goed op het toneel. Hij gaf een spetterende Non piu andrai ten beste, een van de momenten waarop het ook met het orkest wel allemaal klopte. Zijn Susanna, Danielle de Niese (een paar jaar geleden een prima Cleopatra in Giulio Cesare) was ook OK. En zeer positief viel ook op Maite Beaumont, de Cherobino.



Het optreden van Charlotte Margiono in de bijrol van Marcellina was opmerkelijk. Natuurlijk, ze speelde een thuiswedstrijd, maar dan nog: ze toonde een stevig komisch talent, en ze zong vooral haar (enige) aria Il Capro e la capretta dusdanig dat ze kans zag een van de sterren van de avond te worden. Fantastisch.



Maar hoe zat het met de wat mij betreft belangrijkste rol, die van de Gravin? Hmmm. In het blad Odeon deelde de zangeres Cecilia Costea mede dat ze eigenlijk al Mozart achter zich had gelaten. Ze zong nu vooral Verdi en Puccini. Dat zal ze ongetwijfeld voortreffelijk doen, zo te horen. Maar ik was bijvoorbeeld van haar Dove sono niet diep onder de indruk. Ze zong de aria keurig en foutloos, met (zoals tegenwoordig gelukkig steeds meer gebruikelijk) een paar variaties in het dacapo. Maar er waren geen rillingen op het ruggebeuren, en dat is toch eigenlijk wel de bedoeling van Dove sono. Ze werd hier trouwens ook niet geholpen door het orkestspel, vrees ik. Maar haar optreden als geheel was competent en adequaat. Ik zal haar in de gaten houden, vooral als ze Tosca of zoiets zingt.



En dan de regie. Uiteraard konden de regisseurs Jossi Wieler en Sergio Morabito Figaro niet gewoon in de 17e of 18e eeuw laten spelen. Dat zou oubollig zijn, en dan zouden ze ook geen baanbrekende regisseurs zijn. Wat werd het deze keer? Een auto-showroom waarin centraal een groene Fiat 850 spider prijkte. Mooie auto trouwens. En boven het toneel hing een enorm logo met de naam Almaviva. Datzelfde logo zat in plaats van het Fiat-embleem op de 850. Blijkbaar was de graaf een soort autofabrikant. En om het helemaal af te maken liep Cherobino in een monteursoverall rond. Helaas is er in het libretto van Da Ponte geen enkele verwijzing naar auto's. Ik vermoed dat dat komt doordat die er toentertijd nog niet waren, anders had Da Ponte zeker ook een auto-showroom als plaats van handeling gekozen.



Kort en goed; het sloeg nergens op. Je hebt altijd lastige anachronismen als je opera's in een andere tijd plaatst, maar soms werpt een contemporaine setting wel een nieuw licht op het drama. In dit geval was daarvan geen sprake. Het was alleen maar verwarrend.



Verder "liep" de voorstelling wel. De handeling was duidelijk, de komische effecten kwamen doorgaans goed tot hun recht. Minpunt was de slotscene (in de tuin). We zagen de protagonisten op het podium staan zingen, maar ze deden niks. Wat ze zouden moeten doen (of willen doen?) was ondertussen boven hun hoofd op een projectie-scherm te zien. De tuinscene is altijd moeilijk begrijpelijk te maken, maar in dit geval was er geen touw aan vast te knopen als je het stuk niet kent.



Al met al: een aardige Figaro, met vooral in de zang een paar hoogtepunten. Maar toch overheerste bij de thuisreis een lichte teleurstelling. Figaro is een van mijn favorieten: een prachtig stuk, met heel veel mogelijke hoogtepunten. Maar daar werden er niet veel van gebruikt. Gelijkspel.